چکش ته چاه (چکش DTH) یک ابزار حفاری سنگ پنوماتیک است که با سایر ابزارها متفاوت است زیرا در حین حفاری در انتهای گمانه باقی میماند و مستقیماً از طریق مته خود به سنگ ضربه میزند. هوای پرفشار از طریق لوله حفاری وارد چکش DTH میشود و سپس از مته خارج میشود؛ این هوای خروجی برای بیرون راندن خردههای سنگ از گمانه استفاده میشود. نیروی چرخشی که بر چکش DTH وارد میشود از موتور چرخشی دکل حفاری میآید و نیروی پیشروی از مکانیزم تغذیه میآید، و انرژی از طریق لوله حفاری به چکش DTH منتقل میشود.
اجزای چکش DTH شامل: پیستون، سیلندر داخلی، شیر توزیع هوا، شیر یکطرفه و اتصال مته، که همگی در داخل سیلندر خارجی نصب شدهاند. بالای سیلندر خارجی دارای یک اتصال بالایی است که توسط رزوه اتصال و آچار متصل شده است و انتهای دیگر سیلندر خارجی به یک سه نظام درایو رزوه شده است. سه نظام درایو دارای شیارهایی است که عمدتاً برای انتقال نیروی پیشروی و نیروی چرخشی به مته استفاده میشود. یک حلقه نگهدارنده حرکت محوری مته را کنترل میکند و یک شیر یکطرفه از ورود خردههای سنگ و سایر مواد خارجی به چکش DTH هنگام قطع شدن منبع هوا جلوگیری میکند. در حین حفاری، مته به داخل چکش DTH فشار داده میشود و در برابر سه نظام درایو فشرده میشود، در این مرحله پیستون مستقیماً به مته ضربه میزند تا سنگ را بشکند. هنگامی که مته از گمانه بلند میشود، چکش DTH با دمیدن هوا شروع به تمیز کردن انتهای گمانه میکند.
چکشهای ته چاه به طور گسترده در اکتشافات زمینشناسی، مهندسی عمران، حفاری چاه آب و مهندسی پی ساختمان استفاده میشوند.